Na rachunku bankowym, pensji albo innej wierzytelności pojawiają się dwa zajęcia, a każdy organ żąda zapłaty na własną rzecz. W takiej sytuacji trzeba ustalić, czy doszło do zbiegu egzekucji, właściwie zawiadomić organ i dopilnować, aby ta sama rzecz lub wierzytelność nie była obsługiwana niezależnie przez kilka organów. Poniżej pokazuję, co powinno zawierać pismo, jakie dokumenty dołączyć i czego można realnie oczekiwać po jego złożeniu.
Najważniejsze informacje o piśmie dotyczącym zbiegu egzekucji
- Zbieg występuje wtedy, gdy co najmniej dwa organy kierują egzekucję do tej samej rzeczy, wierzytelności lub prawa.
- Nie wystarczy, że przeciwko dłużnikowi prowadzone są dwie różne sprawy.
- Pismo powinno wskazywać datę każdego zajęcia, sygnatury spraw i wysokość dochodzonych należności.
- Zbieg nie zatrzymuje automatycznie czynności egzekucyjnych.
- Do zawiadomienia najlepiej dołączyć kopie zawiadomień o zajęciu i potwierdzenia doręczeń.
Najpierw sprawdź, czy to naprawdę zbieg egzekucji
Sam fakt, że masz kilku wierzycieli albo kilka sygnatur komorniczych, jeszcze nie oznacza zbiegu. Liczy się to, czy egzekucja została skierowana do tego samego składnika majątku. Dwa postępowania dotyczące różnych rachunków bankowych, wynagrodzenia i samochodu nie tworzą jednego zbiegu tylko dlatego, że prowadzą je różni komornicy.
Typowy przykład to dwóch komorników, którzy zajęli ten sam rachunek bankowy, albo komornik i urząd skarbowy, które skierowały zajęcie do tej samej pensji. Podobnie może być z egzekucją z nieruchomości, udziału w prawie własności, wierzytelności od kontrahenta lub świadczenia wypłacanego przez ZUS.
W piśmie trzeba opisać konkretny przedmiot zajęcia. Samo zdanie „mam kilku komorników” jest zbyt ogólne i może nie pozwolić kancelarii szybko ustalić, czego dotyczy problem.
| Sytuacja | Czy może wystąpić zbieg |
|---|---|
| Dwóch komorników zajęło ten sam rachunek bankowy | Tak |
| Komornik zajął pensję, a urząd skarbowy rachunek bankowy | Nie, są to różne składniki majątku |
| Komornik i urząd skarbowy zajęli to samo wynagrodzenie | Tak |
| Dwóch wierzycieli prowadzi egzekucję z tej samej nieruchomości | Tak, jeżeli doszło do zajęcia tej nieruchomości |
Najczęściej sprawdzam trzy informacje: co zajęto, kiedy zajęto i przez kogo. Dopiero ich zestawienie pozwala ocenić, czy mamy do czynienia ze zbiegiem, czy tylko z kilkoma niezależnymi egzekucjami.
Który organ prowadzi sprawę po zbiegu
Zasady zależą od tego, jakie organy prowadzą egzekucję. Inaczej wygląda zbieg dwóch egzekucji sądowych prowadzonych przez komorników, a inaczej sytuacja, w której jedna egzekucja pochodzi od komornika, a druga od organu administracyjnego.
Zbieg dwóch egzekucji komorniczych
Przy zbiegu egzekucji sądowych zastosowanie ma art. 7731 Kodeksu postępowania cywilnego. Dalszą egzekucję prowadzi komornik właściwy według przepisów KPC. Jeżeli właściwych jest kilku komorników albo żaden nie ma wyłącznej właściwości, późniejszy komornik przekazuje sprawę temu, który wszczął ją wcześniej.
Dłużnik nie musi więc sam wybierać komornika ani składać pozwu do sądu. Zawiadomienie ma przede wszystkim przekazać organom informacje, których mogą nie mieć w komplecie, oraz przyspieszyć uporządkowanie sprawy.
Zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej
Przy egzekucji komorniczej i administracyjnej podstawowe znaczenie ma art. 773 KPC oraz przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Co do zasady egzekucję z tej samej rzeczy lub prawa prowadzi organ, który jako pierwszy dokonał zajęcia. Jeżeli nie da się ustalić pierwszeństwa, znaczenie może mieć wysokość należności, na poczet której dokonano zajęcia.
Ustawa przewiduje wyjątki. Przykładowo, gdy egzekucja sądowa dotyczy alimentów, renty albo innego świadczenia powtarzającego się, a także świadczenia w walucie obcej, prowadzenie egzekucji może przejąć sądowy organ egzekucyjny. Szczególne reguły dotyczą również niektórych zagranicznych tytułów wykonawczych.
| Rodzaj zbiegu | Najważniejsza zasada |
|---|---|
| Dwa postępowania komornicze | Decyduje właściwość komornika, a przy jej braku lub kilku właściwych znaczenie ma pierwszeństwo wszczęcia |
| Komornik i organ administracyjny | Zwykle decyduje pierwsze zajęcie, a przy braku możliwości ustalenia pierwszeństwa wysokość zajętej należności |
| Egzekucja i zabezpieczenie | Stosuje się odrębne zasady, zależne od rodzaju zabezpieczenia i organu |
Istotne jest to, że zbieg nie oznacza umorzenia długu. Zwykle zmienia się tylko sposób prowadzenia egzekucji z konkretnego składnika majątku. Pozostałe składniki, a czasem także inne sposoby egzekucji, mogą nadal być wykorzystywane.
Co wpisać do zawiadomienia o zbiegu
Nie ma jednego urzędowego formularza, który trzeba zastosować w każdej sytuacji. Dobre zawiadomienie powinno być krótkie, ale zawierać wszystkie dane pozwalające organowi od razu porównać oba zajęcia.
- imię, nazwisko, adres i dane identyfikacyjne dłużnika,
- nazwę oraz adres organu, do którego kierujesz pismo,
- sygnaturę jego sprawy,
- opis tego samego składnika majątku objętego zajęciami,
- dane drugiego komornika lub organu administracyjnego,
- sygnaturę drugiego postępowania,
- datę dokonania każdego zajęcia,
- wysokość należności, na poczet których dokonano zajęć,
- informację, kiedy dowiedziałeś się o drugim zajęciu,
- wniosek o odnotowanie zbiegu i przekazanie informacji o dalszym prowadzeniu egzekucji.
Najlepiej dołączyć kopie zawiadomień o zajęciu, pisma od banku, pracodawcy lub ZUS oraz dokumenty wskazujące datę odbioru korespondencji. Nie wysyłaj oryginałów. W razie sporu najważniejsze będą daty faktycznego zajęcia, a nie tylko daty pism wysłanych do dłużnika.
Jeżeli nie znasz dokładnej wysokości zadłużenia, wpisz kwotę widoczną w zawiadomieniu i zaznacz, że jest to kwota wskazana na dzień sporządzenia dokumentu. Nie zgaduj odsetek ani kosztów.
Wzór zawiadomienia o zbiegu egzekucji komorniczych
Poniższy wzór można dostosować zarówno do dwóch egzekucji komorniczych, jak i do sytuacji, w której jedno zajęcie pochodzi od organu administracyjnego. W tytule pisma lepiej użyć określenia „zawiadomienie o zbiegu egzekucji” niż ogólnego „wniosek o połączenie spraw”.
[Miejscowość, data]
[Imię i nazwisko dłużnika]
[Adres]
[PESEL lub inny identyfikator, jeżeli potrzebny]
Do
[pełna nazwa kancelarii komorniczej lub organu administracyjnego]
[adres]
Sygnatura sprawy: [sygnatura]
Zawiadomienie o zbiegu egzekucji do tej samej wierzytelności lub prawa majątkowego
Zawiadamiam, że do tego samego składnika mojego majątku, tj. [dokładny opis, np. rachunek bankowy nr ..., wynagrodzenie u ..., wierzytelność od ...], skierowano więcej niż jedno zajęcie egzekucyjne.
1. W sprawie prowadzonej przez [nazwa organu, sygnatura] zajęcia dokonano w dniu [data]. Zawiadomienie wskazuje należność w wysokości [kwota], dochodzoną na rzecz [wierzyciel].
2. W sprawie prowadzonej przez [nazwa drugiego organu, sygnatura] zajęcia dokonano w dniu [data]. Zawiadomienie wskazuje należność w wysokości [kwota], dochodzoną na rzecz [wierzyciel].
W związku z powyższym proszę o odnotowanie zbiegu egzekucji, podjęcie czynności przewidzianych w przepisach oraz poinformowanie mnie, który organ będzie dalej prowadził łącznie egzekucję z opisanego składnika majątku.
Proszę także o potwierdzenie otrzymania niniejszego zawiadomienia.
Załączniki:
- kopia zawiadomienia o zajęciu w sprawie [sygnatura],
- kopia zawiadomienia o zajęciu w sprawie [sygnatura],
- inne dokumenty potwierdzające daty i zakres zajęć.
[podpis]
Jeżeli pismo wysyłasz do dwóch komorników, przygotuj osobne egzemplarze i wpisz właściwą sygnaturę każdego postępowania. Przy zbiegu sądowo-administracyjnym zawiadomienie kieruje się do sądowego organu egzekucyjnego, wskazując dane zajęcia administracyjnego.
Co dzieje się po wysłaniu pisma
Zawiadomienie nie powoduje automatycznego wstrzymania egzekucji. Przepisy wyraźnie wskazują, że zbieg nie zatrzymuje czynności egzekucyjnych, dlatego nie należy samodzielnie przerywać kontaktu z komornikiem ani zakładać, że zajęcie przestało działać.
Organ powinien ustalić, czy zajęcia dotyczą tego samego składnika majątku, sprawdzić daty i zastosować właściwe reguły przekazania lub łącznego prowadzenia egzekucji. W praktyce warto po kilku dniach roboczych poprosić o informację, czy pismo zostało dołączone do akt i jakie działania podjęto.
Jeżeli mimo udokumentowanego zbiegu organy pobierają środki w sposób, który budzi zastrzeżenia, trzeba najpierw zażądać wyjaśnienia na piśmie. Dopiero gdy problem dotyczy konkretnej czynności albo zaniechania komornika, można rozważyć skargę na czynności komornika. Samo zawiadomienie o zbiegu nie zastępuje takiej skargi i nie służy do kwestionowania istnienia długu.
Przeczytaj również: Oświadczenie do komornika o braku majątku - jak je napisać?
Najczęstsze błędy przy składaniu pisma
- opisywanie kilku długów bez wskazania, że chodzi o ten sam przedmiot zajęcia,
- podanie daty otrzymania pisma zamiast daty dokonania zajęcia,
- brak sygnatur albo danych drugiego organu,
- żądanie umorzenia wszystkich egzekucji, choć zbieg dotyczy tylko jednego składnika majątku,
- wysłanie samego e-maila bez zachowania dowodu doręczenia,
- założenie, że zajęcie zostanie natychmiast zdjęte po przekazaniu zawiadomienia.
Zbieg na rachunku bankowym i nieruchomości wymaga dodatkowej uwagi
Przy zajęciu rachunku bankowego szczególnie ważne jest ustalenie, czy oba pisma dotyczą tego samego rachunku, a nie tylko tego samego banku. Przydatne może być również zestawienie dat, w których bank otrzymał poszczególne zawiadomienia. Jeżeli problem dotyczy rachunku w Santanderze, pomocne będzie także wyjaśnienie, jak działa blokada na koncie Santander, ponieważ sama blokada i zbieg zajęć nie zawsze oznaczają dokładnie to samo.
Zajęcie rachunku nie oznacza, że cała znajdująca się na nim kwota może zostać zabrana bez ograniczeń. Znaczenie mogą mieć między innymi środki wolne od zajęcia, rodzaj wpływu oraz przepisy szczególne dotyczące świadczeń. W piśmie o zbiegu trzeba jednak skupić się na identyfikacji zajęcia, a nie łączyć kilku różnych zarzutów.
Przy nieruchomości zbieg może wpływać na sposób dalszego prowadzenia egzekucji, ale nie rozstrzyga samodzielnie o wszystkich skutkach sprzedaży. Jeżeli sprawa obejmuje licytację, osobno trzeba przeanalizować moment, w którym dochodzi do nabycia własności w licytacji komorniczej. To odrębny problem od ustalenia, który organ prowadzi egzekucję.
Dobrze opisany zbieg ułatwia rozliczenie, ale nie usuwa zadłużenia
Najskuteczniejsze pismo nie jest długie. Powinno jasno wskazać ten sam przedmiot zajęcia, obie sygnatury, daty i kwoty, a także zawierać kopie dokumentów potwierdzających te informacje.
Po wysłaniu zachowaj kopię zawiadomienia i dowód doręczenia. Jeżeli organ nie wyjaśni, kto prowadzi egzekucję łącznie albo środki są nadal przekazywane w niezrozumiały sposób, poproś o pisemne stanowisko. Taki ślad dokumentacyjny często robi większą różnicę niż kolejne ogólne telefony do kancelarii.
